Các loại gỗ tự nhiên làm đồ thờ nhà gỗ cổ truyền đảm bảo độ bền vượt thời gian, tạo không gian tâm linh trang nghiêm và bền vững cho gia chủ. Chất liệu gỗ mộc mạc với vân gỗ có nhiều đường nét tạo không gian tâm linh ấm cúng. Bài viết sau đây sẽ giới thiệu gỗ gõ đỏ, gỗ mít, gỗ dổi Lào cùng lưu ý chọn gỗ phù hợp từng hạng mục bàn thờ, hoành phi câu đối.
Vai trò các loại gỗ tự nhiên với đồ thờ
Trong nhà gỗ cổ truyền Bắc Bộ, đồ thờ đóng vai trò trung tâm tại gian giữa, là nơi thể hiện lòng thành kính với tổ tiên qua các thế hệ. Các loại gỗ tự nhiên được ưu tiên vì khả năng chịu lực tốt với các cấu kiện lớn như sập thờ tổ, bàn thờ họ hay ngai thờ, giúp giữ form dáng ổn định dù đặt lâu năm trong môi trường ít thông thoáng.

So với gỗ công nghiệp, gỗ tự nhiên mang vẻ đẹp mộc mạc truyền thống, vân gỗ tự nhiên tạo chiều sâu cho hoa văn chạm khắc rồng phượng, chữ Hán và các họa tiết mang ý nghĩa phong thủy.
Đặc điểm gỗ tự nhiên phù hợp đồ thờ
Để được lựa chọn làm đồ thờ, các loại gỗ tự nhiên phải đáp ứng những tiêu chuẩn khắt khe về cơ lý tính và thẩm mỹ. Yêu cầu tiên quyết là gỗ phải đanh, chắc, lõi gỗ đặc và tuyệt đối không dính giác để tránh mối mọt tấn công về sau. Thớ gỗ cần mịn màng, dẻo dai để các nghệ nhân dễ dàng đục đẽo hoa văn rồng phượng cầu kỳ mà không bị gãy vỡ.

Màu sắc của gỗ tự nhiên cũng là yếu tố quan trọng, thường ưu tiên tông màu trầm ấm như nâu đỏ, vàng sẫm phù hợp không gian thờ tự. Gỗ cần có khả năng bám sơn tốt, dù là sơn PU hiện đại hay sơn son thếp vàng truyền thống, để giữ vẻ đẹp sắc nét qua hàng chục năm. Những đặc tính này giúp đồ thờ luôn giữ được nét cổ kính, hài hòa với kiến trúc nhà gỗ cổ truyền.
Đặc biệt, các loại gỗ tự nhiên phải được tẩm sấy và xử lý kỹ lưỡng để đạt độ ẩm chuẩn dưới 12%. Quy trình này giúp đồ thờ ổn định trong môi trường khí hậu nhiệt đới gió mùa, hạn chế tối đa cong vênh hay nứt nẻ. Gia chủ nên kiểm tra kỹ chứng nhận xử lý gỗ trước khi chốt phương án thi công đồ thờ.
>> Xem thêm: Nhà từ đường là gì? Nguồn gốc, ý nghĩa tâm linh và giá trị văn hóa
Các loại gỗ tự nhiên phổ biến cho đồ thờ nhà gỗ
Tùy thuộc vào ngân sách và sở thích, quý gia chủ có thể cân nhắc lựa chọn một trong các loại gỗ tự nhiên sau đây cho gian thờ nhà mình.
Gỗ gõ đỏ

Gỗ gõ đỏ luôn nằm trong danh sách ưu tiên của các gia chủ yêu thích chất lượng cao nhờ độ cứng vượt trội và khả năng chịu lực va đập cực tốt, đặc biệt phù hợp với các cấu kiện đồ thờ lớn. Loại gỗ này sở hữu thớ gỗ dày đặc, vân gỗ cuộn xoắn nghệ thuật tự nhiên cùng màu nâu đỏ sang trọng dần theo thời gian, rất thích hợp chế tác bộ sập thờ tổ tiên hoặc án gian kích thước lớn trong nhà gỗ 3 gian, 5 gian.
Gỗ gõ đỏ còn nổi bật với khả năng thích nghi tuyệt vời với khí hậu nóng ẩm miền Bắc, ít co ngót hay nứt nẻ, giúp các mối ghép mộng truyền thống luôn khít chặt và bền vững qua nhiều thế hệ sử dụng.
Gỗ mít
Gỗ mít được coi là chất liệu truyền thống nhất trong chế tác đồ thờ, mang ý nghĩa tâm linh về sự sinh sôi nảy nở của con cháu. Ưu điểm nổi bật của gỗ mít là thớ mềm, dễ chạm khắc, màu vàng sáng tự nhiên và sẽ chuyển sang đỏ sẫm cổ kính khi để lâu. Đây là loại gỗ phổ biến, dễ tìm kiếm và có mùi thơm nhẹ đặc trưng, thường được dùng để tạc tượng hoặc làm ngai thờ.

Gỗ dổi lào
Gỗ dổi lào được nhiều người ưa chuộng bởi tính chất nhẹ, thớ gỗ mịn và đặc biệt là có tinh dầu thơm giúp chống mối mọt tự nhiên hiệu quả. Nhờ trọng lượng nhẹ, gỗ dổi rất thích hợp để làm các hạng mục treo cao như hoành phi, câu đối hay cửa võng mà không gây áp lực lớn lên cấu kiện nhà. Dòng gỗ này cũng ít bị co ngót, giữ được độ bền đẹp và sắc nét của các chi tiết chạm trổ sau khi hoàn thiện sơn son thếp vàng.
Lưu ý chọn các loại gỗ tự nhiên cho đồ thờ
Khi quyết định chọn các loại gỗ tự nhiên làm đồ thờ, quý gia chủ cần tìm hiểu kỹ về nguồn gốc xuất xứ của gỗ để tránh mua phải hàng kém chất lượng. Nên ưu tiên các đơn vị thi công uy tín, có quy trình kiểm tra và xử lý gỗ nghiêm ngặt từ khâu xẻ gỗ đến khâu hoàn thiện.

Việc mộc kiểm tra (xem mộc) trước khi sơn là bước không thể bỏ qua để đảm bảo gỗ không bị dập nứt hay có mắt chết. Ngoài ra, kích thước và kiểu dáng đồ thờ cần được tính toán hài hòa với tỷ lệ của gian giữa nhà gỗ cổ truyền. Gia chủ nên tham khảo ý kiến của các kiến trúc sư am hiểu về nhà gỗ để có được sự lựa chọn tối ưu nhất về cả thẩm mỹ lẫn công năng.
Hy vọng những chia sẻ trên đã giúp quý gia chủ nắm rõ thông tin về các loại gỗ tự nhiên và có cơ sở chọn chất gỗ phù hợp cho từng hạng mục trong nhà gỗ cổ truyền. Để công trình bền, ổn định và đồng bộ thẩm mỹ, gia chủ nên ưu tiên gỗ có nguồn gốc rõ ràng và được xử lý kỹ trước khi gia công, lắp đặt. Nếu quý vị có nhu cầu làm nhà gỗ cổ truyền, vui lòng liên hệ Nhà Gỗ Phúc Lộc theo hotline 0973 812 666 để được tư vấn cụ thể.
Thông tin về nhà gỗ Phúc Lộc
Số điện thoại: 0973812666
Nhận tư vấn thiết kế: Th.s kiến trúc sư Nguyễn Huy Khiêm
Xưởng sản xuất: xã Hạ Bằng, Tp Hà Nội (dưới chân núi chùa Tây Phương)
>Tham khảo những video hay về nhà gỗ cổ truyền Bắc Bộ
>Tham khảo những dự án nhà gỗ cổ truyền đẹp
